1)برنامه غربالگري شنوايي نوزادان در بدو تولد آنها تا سه ماهگي اجرا مي گردد،
اين برنامه تا اواخر سال 1386 در يك بيمارستان دولتي توسط كارشناس شنوايي شناسي حوزه اجرامي شد اما اكنون طي آيينامه كشوري مبني بر حمايت از بخش خصوصي در جهت كمك به كودكان نيازمند اين امر به بخش غير دولتي واگذار كرده تا در راستاي اجرايي شدن اين برنامه در بيمارستان هاي دولتي و زايشگاه ها گام بردارند . در حال حاضر در بيمارستان ام البنين مشهد ،بيمارستان هاي شهرستان هاي سبزوار ، نيشابور گناباد و تربت حيدريه در حال اجرا مي باشد و روند رو به رشدي خواهد داشت .
2) برنامه پيشگيری از تنبلی چشم
اين برنامه بوسيله مربيان آموزش ديده توسط کارشناسان معاونت امور پيشگيری در مهدهای کودک تحت نظارت سازمان بهزيستی و آموزش و پرورش در شهرها و بهورزان مراكز درماني در روستا ها اجرا می گردد کودکان مشکوک به اپتو متريست معرفی شده و درمان مي گردند و مواردی که نياز به اقدام طبی و جراحی دارند به چشم پزشک ارجاع داده می شوند. در مراحل مختلف اطلاعات برای معاونت امور پيشگيری ارسال می گردد. خانواده های دارای کودکان 6-4ساله می توانند با در دست داشتن شناسنامه فرزند خود همه ساله در ماههای آبان و آذر به کليه مهدهای کودک و پايگاههای سنجش بينايي در شهر ها و خانه هاي بهداشت روستا ها مراجعه نمايند.
3)برنامه مشاوره ژنتيک
در مراکز مشاوره خصوصی و دولتی ژنتيک مشاوره پيش از ازدواج، مشاوره قبل از بارداری و حين بارداری و موارد بيماری های خاص توسط کارشناسان ژنتيک و پزشک اين مراکز انجام می گردد. كليه موار ذيل نيازمند مشاوره ژنتيك مي باشند :
1-ازدواج هاي فاميلي
2- حاملگي در سن بالاتر از 35 سالگي
3- خانواده هايي كه كودك عقب مانده ذهني دارند .
4-خانواده هايي كه سابقه بيماري ارثي و ژنتيكي دارندئ. مانند تالاسمي – هموفيلي –سرطان –ديابت – بيماري هاي
مادرزادي قلبي – نازايي – عقيمي –سقط هاي مكرر ومرگ زايي
5- خانواده هايي كه سابقه اختلالات خاص مانند بيماري هاي فنيل كتونوري – اختلالات عصبي عضلاني دارند
6- اختلالات رشد در كودك مانند كوتولگي
7-نقايص متعدد در مادر زادي
8- نگراني از بروز مكرر يك بيماري فاميلي
9-آتومالي وناهنجاري هاي ظاهري يك كودك
10-ابتلامادر در دوران حاملگي به سرخچه و سرخ ويا تماس با افراد مبتلا در طول دوران بارداري به خصوص در سه ماه اول
11- تناسلي و اختلال در بروز صفات جنسي در زمان بلوغ
12-تماس با با اشعه يا مواد شيميايي مضر در حاملگي
خدمت دهندگان :
پزشك متخصص اطفال يا داخلي يا پزشك عمومي دوره ديده –پرستار دوره ديده – منشي مركز در حال حاضر در استان خراسان رضوي دو مركز مشاوره ژنتيك دولتي و دومركز مشاوره ژنتيك خصوصي آماده ارائه خدمات مي باشند .
1-بنیاد پیشگیری از معلولیتهای مادرزادی و ژنتیک خراسان رضوی
آدرس خيابان حرعاملی - بلوار شهید کریمی - نبش شهید کریمی30 - مرکز ژمتیک امام رضا(ع) تلفن : 7231700
2-مركز مشاوره ژنتيك دولتي سبزوار –تلفن :0571-2223003
3-مركز مشاوره ژنتيك خصوصي مشهد
مشهد –خيابان احمد آباد –نبش خيابان محتشمي –ساختمان پزشكان سينوهه –تلفن :8416999
4-مركز مشاوره ژنتيك خصوصي رضا
مشهد – خيابان احمد آباد –عارف 2 –پلاك 30/1 تلفن :8450360
4)آگاه سازی پيشگيری از معلوليتها
اين برنامه در راستاي افزايش آگاهي هاي مردم مخصوصا" افراد ساكن در روستاها و حاشيه شهرها انجام مي شود دراين برنامه 11 عنوان كتابچه و بسته آموزشي در مورد علل ايجاد كننده معلوليت ها و راه هاي پيشگيري از آن به كارشناسان پيشگيري و فرهنگي ارگانهاي هدف از جمله نهضت سواد آموزي ،بهداشت هلال احمر كميته امداد ،بسيج ،جهاد كشاورزي ،مراكز بهزيستي روستايي ، بنياد شهيد و غير آموزش داده شد و آنها نيز در طي جلساتي گروهي يا در قالب كلاس هاي داخلي آن سازمان اين مطالب را به گروه هاي هدف خود متقل مي نمايند قبل از آموزش از شركت كنندگان پيش آزمون و پس از آن پس آزمون گرفته مي شود اين طرح در كليه شهرستان هاي استان در حال اجرا مي باشد در سال 1386 حدود 13440 نفر تحت پوشش طرح قرار گرفته اند .
5)طرح ارتقاءتوان ذهني شيرخواران زير 2 سال
اين طرح با هدف افزايش توان ذهني و ديگر تواناييهاي بالقوه ي كودكان مستقر در شيرخواگاه و همچنين فرزند خوانده ها در حال اجرا مي باشد در اين راستا تعداد 3 عدد كتاب و 3 عدد سي دي آموزشي به مربيان و والدين واجد شرايط طرح داده شده و آموزش هاي لازم در زمينه نحوه استفاده ، انتقال و اجراي محتوايات كتاب به اين افراد داده شده .در حال حاضر اين طرح در شيرخوارگاه علي اصغر مشهد و همچنين جهت كليه والدين داراي فرزند خوانده،زير 2 سال استان در حال اجرا مي باشد.
6)طرح غربال گري كم كاري مادر زادي تيروئيد
اين طرح در راستاي شناسايي ودرمان به موقع نوزادان با كم كاري مادر زادي تيروئيد در كليه شهرستان هاي استان خراسان در حال انجام مي باشد دراين طرح روز 3-5 تولداز نوزاد تست خون از پاشنه پا گرفته مي شود و در صورت مثبت بودن تست تا قبل از 28 روز تولد درمان براي وي شروع مي شود اين طرح به صورت مشترك با مركز بهداشت استان در حال اجراست در سال 1386 حدود139 هزار كودك بررسي و حدود 270كودك بيمار شناسايي شدند و تحت درمان قرار گرفتند در واقع با اجراي اين طرح از عقب ماندگي ذهني 270 نفر در سطح خراسان رضوي جلوگيري گرديد.
